Jak rozliczyć dochody z zagranicy w Polsce w 2026 roku

Praktyczny przewodnik dla osób z polską rezydencją podatkową osiągających dochody za granicą  ·  Aktualizacja dla dochodów za 2025 rok, rozliczanych w 2026  ·  Ostatnia aktualizacja: 22 lipca 2026

Jeśli jesteś polskim rezydentem podatkowym i osiągasz dochody poza Polską, musisz je wykazać w polskim rocznym zeznaniu podatkowym, niezależnie od tego, gdzie zapłacono podatek. Ten przewodnik obejmuje zasady rezydencji, umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, właściwe formularze, PIT-36, PIT-28, PIT-38 i PIT/ZG, RSU i opcje pracownicze, najem, emerytury zagraniczne, ryzyko CFC oraz dostępne ulgi.

Rezydencja podatkowa Umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania PIT-36, PIT-28 i PIT-38 RSU i opcje pracownicze ZEA i kraje bez umowy Ulga na powrót

1. Kto musi rozliczyć dochody z zagranicy w Polsce

Obowiązek wykazania dochodów zagranicznych w Polsce dotyczy każdej osoby, która w danym roku podatkowym spełnia warunki polskiej rezydencji podatkowej. Polskie prawo podatkowe stosuje zasadę nieograniczonego obowiązku podatkowego: jeśli jesteś polskim rezydentem, Polska ma prawo opodatkować Twoje dochody osiągane na całym świecie, w tym dochody ze źródeł zagranicznych.

Polską rezydencję podatkową ustala się na podstawie dwóch alternatywnych testów z ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

  • Test ośrodka interesów życiowych: Twoje powiązania osobiste lub gospodarcze są skoncentrowane w Polsce (dom rodzinny, majątek, główny pracodawca, bank, życie towarzyskie).
  • Test 183 dni: spędziłeś w Polsce ponad 183 dni w danym roku kalendarzowym.

Spełnienie któregokolwiek z tych testów wystarcza do ustalenia polskiej rezydencji podatkowej. Nie trzeba spełniać obu jednocześnie.

Jeśli nie masz pewności, czy w danym roku byłeś polskim rezydentem podatkowym, możesz skorzystać z darmowego narzędzia diagnostycznego Polish Tax Residency Test, zanim podejmiesz decyzję o sposobie rozliczenia.

Obowiązek dotyczy wszystkich lat, w których byłeś polskim rezydentem podatkowym. Nie działa wstecz na lata, w których nie posiadałeś polskiej rezydencji.

2. Rok mieszanej rezydencji: przeprowadzka do Polski w trakcie roku

Jeśli przeprowadziłeś się do Polski w trakcie roku podatkowego, pytanie od którego dnia Polska opodatkowuje Twoje dochody ogólnoświatowe jest jedną z praktycznie najważniejszych kwestii w planowaniu podatkowym transgranicznym. Odpowiedź zależy od tego, kiedy nabyłeś polską rezydencję podatkową.

Polskiej rezydencji podatkowej nie nabywa się w sztywno wyznaczonej dacie wynikającej z rejestracji czy czynności administracyjnej. Wynika ona ze stanu faktycznego: od momentu, gdy Twój ośrodek interesów życiowych przeniósł się do Polski, albo od dnia, w którym przekroczyłeś 183 dni obecności w Polsce w danym roku kalendarzowym. Ustalenie tego momentu wymaga analizy faktycznej, kiedy Twoja rodzina, dom, zatrudnienie i więzi towarzyskie stały się przeważająco polskie.

Za okres przed nabyciem polskiej rezydencji byłeś nierezydentem i Polska nie miała prawa opodatkować Twoich dochodów ogólnoświatowych. Tylko dochód ze źródeł polskich, jeśli wystąpił, podlegał wtedy polskiemu podatkowi. Od dnia nabycia rezydencji obowiązuje nieograniczony obowiązek podatkowy.

Jeśli przeprowadziłeś się do Polski w maju i zacząłeś pracować dla polskiego pracodawcy, możesz być zobowiązany zapłacić polski podatek od dochodów zagranicznych sprzed maja tylko wtedy, gdy byłeś polskim rezydentem podatkowym już przed majem. Zależy to wyłącznie od Twoich indywidualnych faktów. Nie zakładaj odpowiedzi w żadną stronę bez analizy.

Jeśli nie masz pewności, od którego dnia dotyczy Cię polska rezydencja podatkowa, ustalamy datę jej powstania w ramach pełnej usługi rozliczenia podatkowego.

3. Podwójna rezydencja i reguła kolizyjna z umowy

Możliwe jest jednoczesne spełnienie krajowych kryteriów rezydencji dwóch państw, na przykład Polski i Wielkiej Brytanii, albo Polski i Niemiec. W takiej sytuacji dwie administracje podatkowe mogą jednocześnie rościć sobie prawo do opodatkowania Twoich dochodów ogólnoświatowych.

Umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania rozwiązują to poprzez klauzulę kolizyjną, zazwyczaj artykuł 4 ust. 2 Modelowej Konwencji OECD. Reguła kolizyjna stosuje test sekwencyjny: stałe miejsce zamieszkania, następnie ośrodek interesów życiowych, następnie zwykłe miejsce pobytu, a na końcu obywatelstwo. Pierwsze kryterium dające jednoznaczny wynik decyduje, które państwo jest Twoją rezydencją traktatową.

Zastosowanie reguły kolizyjnej w praktyce rzadko jest proste. Wymaga analizy faktycznej Twoich warunków mieszkaniowych, sytuacji rodzinnej, powiązań gospodarczych i wzorców obecności w każdym z krajów. Wynik nie zawsze jest przewidywalny, a dwie administracje podatkowe mogą się nie zgodzić co do rozstrzygnięcia.

Sytuacje podwójnej rezydencji wiążą się z istotnym ryzykiem podatkowym w obu krajach. Jeśli sądzisz, że możesz być jednocześnie rezydentem podatkowym dwóch krajów, zalecamy uporządkowaną analizę przed złożeniem zeznania w którymkolwiek z nich.

4. CRS i widoczność zagranicznych rachunków dla urzędu skarbowego

Polska w pełni uczestniczy we wspólnym standardzie raportowania CRS (Common Reporting Standard), będącym ramą OECD dla automatycznej wymiany informacji finansowych między administracjami podatkowymi. W ramach CRS banki, domy maklerskie, towarzystwa ubezpieczeniowe i inne instytucje finansowe w krajach uczestniczących zbierają i raportują dane o rachunkach do swojego lokalnego urzędu skarbowego, który następnie automatycznie przekazuje je do kraju rezydencji podatnika.

Praktyczna konsekwencja jest istotna: polski urząd skarbowy otrzymuje regularne raporty o zagranicznych rachunkach posiadanych przez polskich rezydentów, obejmujące między innymi:

  • salda rachunków bankowych i dochody odsetkowe,
  • dywidendy wypłacone na rachunek,
  • dochody ze sprzedaży instrumentów finansowych,
  • przychody z najmu wypłacane na rachunek,
  • dane identyfikacyjne posiadacza rachunku i numery identyfikacji podatkowej.

CRS obejmuje obecnie wszystkie państwa członkowskie UE, Wielką Brytanię, Szwajcarię, Norwegię, Australię, Kanadę, Singapur i wiele innych jurysdykcji. Równolegle dla rachunków powiązanych ze Stanami Zjednoczonymi działa FATCA. W praktyce nieujawnione rachunki zagraniczne nie są już realną strategią. Wymiana danych jest automatyczna i nie wymaga żadnego indywidualnego wniosku ze strony polskich organów.

Jeśli posiadasz zagraniczny rachunek bankowy, maklerski lub inwestycyjny i jesteś polskim rezydentem podatkowym, powinieneś zakładać, że polski urząd skarbowy ma dostęp do tych danych. Brak ujawnienia naraża Cię na odsetki od zaległego podatku, dodatkowe zobowiązanie podatkowe, a w poważnych przypadkach na odpowiedzialność karną skarbową.

5. Źródła dochodów zagranicznych podlegające rozliczeniu

Wynagrodzenie za pracę i wynagrodzenie zarządu za granicą

Wynagrodzenie otrzymywane od zagranicznego pracodawcy lub za pracę wykonywaną za granicą rozlicza się w Polsce na PIT-36 z załącznikiem PIT/ZG. Obejmuje to pensję, premie, wynagrodzenie za funkcje w zarządzie oraz świadczenia rzeczowe związane z zatrudnieniem. Właściwa umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania decyduje, czy dochód jest opodatkowany w Polsce, czy tylko wpływa na progresję stawki podatkowej.

Najem zagranicznej nieruchomości

Przychód z najmu nieruchomości położonej poza Polską musi być wykazany w Polsce. Od 2023 roku najem prywatny, także zagraniczny, rozlicza się wyłącznie ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych (PIT-28), w części L formularza, bez załącznika PIT/ZG. Nie ma znaczenia, czy podatek lokalny został pobrany w kraju źródła, właściwa metoda unikania podwójnego opodatkowania decyduje o ewentualnym dodatkowym zobowiązaniu w Polsce. Szczegóły w sekcji 8.

Dywidendy od zagranicznych spółek

Dywidendy wypłacane przez zagraniczną spółkę polskiemu rezydentowi podlegają w Polsce podatkowi od zysków kapitałowych według stawki liniowej 19%. W zależności od właściwej umowy podatek u źródła pobrany za granicą może być odliczony od podatku polskiego. Dywidendy wykazuje się na PIT-38 z załącznikiem PIT/ZG.

Rachunki maklerskie i inwestycyjne za granicą

Wszystkie transakcje na zagranicznych rachunkach maklerskich, w tym sprzedaż akcji, ETF, obligacji, jednostek funduszy inwestycyjnych, produktów strukturyzowanych i instrumentów pochodnych, muszą być rozliczone w Polsce. Brak polskiego dokumentu informacyjnego od zagranicznego brokera nie wpływa na obowiązek: wynika on wprost z ustawy, nie z dokumentu. Dochody z tych instrumentów wykazuje się na PIT-38 z załącznikiem PIT/ZG.

Kryptowaluty

Dochód ze zbycia kryptowalut jest traktowany w Polsce jako zysk kapitałowy i rozliczany na PIT-38 według stawki 19%. Dotyczy to niezależnie od kraju giełdy lub dostawcy portfela. Kosztem uzyskania jest udokumentowana cena zakupu przeliczona na złote po właściwym kursie NBP.

Emerytury zagraniczne i świadczenia z ubezpieczeń społecznych

Świadczenie emerytalne z zagranicy wypłacane polskiemu rezydentowi musi zostać wykazane w Polsce. Właściwa umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania decyduje, czy Polska ma prawo opodatkować emeryturę i jaką metodą. Rozliczenia emerytur transgranicznych wymagają starannej analizy zarówno umowy, jak i krajowej klasyfikacji dochodu.

Odsetki z zagranicznych rachunków bankowych

Odsetki naliczane na zagranicznych rachunkach bankowych podlegają zwykle polskiemu podatkowi od zysków kapitałowych według stawki 19%. Tam, gdzie za granicą pobrano podatek u źródła, stosuje się właściwe zasady kredytu z umowy.

6. Opcje na akcje, RSU i ESPP: polskie zasady podatkowe

Wynagrodzenie w formie akcji od zagranicznych pracodawców to jeden z obszarów najczęściej błędnie rozliczanych w polskim podatku transgranicznym. Pracownicy IT, menedżerowie i kadra zarządzająca otrzymujący opcje na akcje, RSU (restricted stock units) lub świadczenia z programów ESPP od zagranicznych spółek często nie wiedzą, kiedy i jak powstaje polski obowiązek podatkowy.

Kiedy powstaje przychód?

Moment powstania przychodu to pierwsze kluczowe pytanie i różni się w zależności od instrumentu:

  • Opcje na akcje: polska praktyka podatkowa co do zasady rozpoznaje przychód w momencie realizacji (gdy kupujesz akcje po cenie opcji), nie w momencie przyznania. Kwotą opodatkowaną jest różnica między wartością rynkową akcji w dniu realizacji a zapłaconą ceną.
  • RSU (Restricted Stock Units): przychód powstaje w dniu nabycia uprawnień (vesting), gdy akcje są Ci przekazywane. Kwotą opodatkowaną jest wartość rynkowa akcji w dniu nabycia uprawnień. Pracownik nie ponosi wtedy kosztu, więc przychodem jest pełna wartość rynkowa.
  • ESPP (Employee Stock Purchase Plan): przychód powstaje zwykle w momencie zakupu, odzwierciedlając rabat względem ceny rynkowej. Dalszy przychód może powstać przy późniejszej sprzedaży.

PIT-36 czy PIT-38: który formularz?

To obszar rzeczywiście sporny w polskim prawie podatkowym, a klasyfikacja zmieniała się w czasie pod wpływem orzecznictwa i interpretacji.

Obecne ogólne stanowisko jest następujące:

  • W dniu nabycia uprawnień lub realizacji: otrzymana korzyść (rabat lub darmowe akcje) jest traktowana jako przychód ze stosunku pracy lub z innych źródeł i deklarowana na PIT-36, według skali progresywnej (12% / 32%).
  • Przy późniejszej sprzedaży akcji: zysk ze sprzedaży, liczony jako przychód pomniejszony o wartość już opodatkowaną przy nabyciu uprawnień lub realizacji, jest zyskiem kapitałowym deklarowanym na PIT-38 według stawki 19%.

To dwuetapowe traktowanie oznacza, że te same akcje mogą pojawić się zarówno na PIT-36, jak i na PIT-38, w różnych latach. Błędna klasyfikacja, na przykład potraktowanie całego zysku jako kapitałowego na PIT-38 i pominięcie części dotyczącej przychodu ze stosunku pracy przy nabyciu uprawnień, to jeden z najczęstszych błędów.

Ryzyko podwójnego opodatkowania

Jeśli zagraniczny pracodawca pobrał podatek u źródła w momencie nabycia uprawnień lub realizacji, co jest powszechne w Wielkiej Brytanii i USA, należy zastosować mechanizm kredytu z właściwej umowy. Jeśli za granicą nie pobrano podatku, pełna polska stawka stosuje się do całej kwoty przychodu. Przy późniejszej sprzedaży polski podatek od zysków kapitałowych obowiązuje niezależnie od tego, gdzie akcje są przechowywane lub sprzedawane.

Dla RSU i opcji potrzebujesz: umowy przyznania, harmonogramu nabywania uprawnień, wartości rynkowej w każdym dniu nabycia uprawnień lub realizacji, ewentualnych zaświadczeń o pobranym podatku u pracodawcy oraz późniejszej historii transakcji maklerskich. Bez tej dokumentacji poprawne rozliczenie nie jest możliwe.

Szczegółowe omówienie opodatkowania RSU i opcji znajdziesz w przewodniku o RSU w Polsce lub skontaktuj się z nami przez stronę usługi rozliczenia podatkowego.

7. Zagraniczny pracodawca nie zapłacił podatku za granicą: co to oznacza w Polsce

Jednym z najbardziej trwałych błędnych przekonań w podatkach transgranicznych jest założenie, że brak podatku w kraju źródła oznacza brak obowiązku w Polsce. To nieprawda i może prowadzić do istotnych zaległości i sankcji.

Najczęstsze sytuacje, w których nie płaci się podatku za granicą, obejmują:

  • Brytyjska kwota wolna od podatku: wynagrodzenie mieszczące się w całości w brytyjskiej kwocie wolnej nie generuje brytyjskiego podatku dochodowego. Przy metodzie proporcjonalnego odliczenia właściwej dla Wielkiej Brytanii nie ma podatku do odliczenia, więc pełny polski podatek stosuje się do całego dochodu.
  • Zatrudnienie w ZEA: Zjednoczone Emiraty Arabskie nie pobierają podatku dochodowego od osób fizycznych. Umowa Polska, ZEA stosuje metodę proporcjonalnego odliczenia, ale przy zerowym podatku w ZEA nie ma czego odliczyć i polskie zobowiązanie pozostaje w pełnej wysokości.
  • Praca zdalna dla dowolnego zagranicznego pracodawcy: gdy praca jest fizycznie wykonywana w Polsce, a zagraniczny pracodawca nie pobiera polskiego podatku, zwykle nie pobiera też żadnego podatku za granicą. Pracownik musi sam rozliczyć i zapłacić pełny polski podatek.
  • Dywidendy objęte zagranicznymi zwolnieniami podatkowymi: niektóre jurysdykcje mają reżimy zwolnienia dywidend. Jeśli dywidenda jest zwolniona z podatku u źródła w kraju wypłaty, w Polsce nie ma czego odliczyć.

Metoda proporcjonalnego odliczenia nie tworzy dolnego progu zerowego podatku. Tam, gdzie podatek zagraniczny wynosi zero, odliczenie wynosi zero, a polski podatek liczy się w pełnej wysokości od dochodu.

8. Najem zagranicznej nieruchomości

Jeśli jesteś właścicielem nieruchomości za granicą i uzyskujesz z niej przychód z najmu, musisz go wykazać w polskim rocznym zeznaniu podatkowym za każdy rok, w którym jesteś polskim rezydentem podatkowym.

Najem prywatny, także zagraniczny, wyłącznie na ryczałcie

Od 2023 roku najem prywatny, w tym najem nieruchomości położonej za granicą, rozlicza się w Polsce wyłącznie ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, czyli formularzem PIT-28, w części L, bez załącznika PIT/ZG. Stawka wynosi 8,5% do 100 000 zł przychodu rocznie i 12,5% od nadwyżki ponad tę kwotę. Skala podatkowa rozliczana na PIT-36 nie ma zastosowania do najmu prywatnego, również zagranicznego.

Która metoda unikania podwójnego opodatkowania ma zastosowanie?

Większość polskich umów o unikaniu podwójnego opodatkowania przyznaje pierwszeństwo w opodatkowaniu dochodu z nieruchomości krajowi, w którym nieruchomość jest położona. Metoda stosowana w Polsce zależy od konkretnej umowy:

  • Przy metodzie wyłączenia z progresją (na przykład Niemcy) przychód z najmu w tym kraju jest zwolniony z polskiego podatku, ale wlicza się go przy ustalaniu stawki podatku od pozostałych dochodów, co ma znaczenie dopiero po przekroczeniu progu około 100 000 zł łącznych dochodów.
  • Przy metodzie proporcjonalnego odliczenia (na przykład Hiszpania, Wielka Brytania) przychód z najmu wchodzi do polskiej podstawy opodatkowania w części L PIT-28, a podatek zapłacony za granicą odlicza się proporcjonalnie, do wysokości limitu.

Przykłady krajów

Hiszpania: od 2023 roku, po zmianie wynikającej z konwencji MLI, obowiązuje metoda proporcjonalnego odliczenia. Najem z Hiszpanii wykazuje się w polskim PIT-28, część L, z odliczeniem hiszpańskiego podatku do właściwego limitu. Potwierdzają to interpretacje indywidualne Krajowej Informacji Skarbowej z 2025 roku. Zajmujemy się wyłącznie polską stroną rozliczenia, formalności w Hiszpanii, na przykład Modelo 210, pozostają po stronie lokalnego biura.

Wielka Brytania: metoda proporcjonalnego odliczenia. Najem z Wielkiej Brytanii wykazuje się w PIT-28, część L. Jeśli przychód mieści się w brytyjskiej kwocie wolnej lub uldze na najem i nie zapłacono podatku w Wielkiej Brytanii, w Polsce nie ma czego odliczyć i ryczałt płaci się w pełnej wysokości.

Niemcy: metoda wyłączenia z progresją. Przychód z najmu w Niemczech jest zwolniony z polskiego podatku, ale wpływa na stawkę podatku od pozostałych dochodów po przekroczeniu progu.

Przeliczanie waluty

Wszystkie kwoty najmu przelicza się na złote po średnim kursie NBP z dnia roboczego poprzedzającego dzień otrzymania płatności. Przy najmie płatnym miesięcznie każda płatność ma swój własny kurs przeliczeniowy.

Częsty błąd: traktowanie najmu zagranicznego jak dochodu rozliczanego na skali podatkowej, PIT-36. Od 2023 roku najem prywatny, również zagraniczny, rozlicza się wyłącznie ryczałtem, PIT-28, część L, bez PIT/ZG.

9. Odsetki z zagranicznych rachunków bankowych i oszczędnościowych

Odsetki naliczane na zagranicznych rachunkach bankowych lub oszczędnościowych podlegają w Polsce opodatkowaniu dla polskich rezydentów podatkowych. Dotyczy to odsetek z rachunków bieżących, oszczędnościowych, lokat terminowych i podobnych instrumentów prowadzonych w nie-polskich instytucjach finansowych.

Na gruncie polskiego prawa krajowego dochód odsetkowy klasyfikuje się jako przychód z kapitałów pieniężnych i opodatkowuje stawką liniową 19% na PIT-38. Gdy odsetki pochodzą ze źródła zagranicznego, PIT/ZG dołącza się tam, gdzie ujawniono podatek zapłacony za granicą lub zastosowanie mają zasady kredytu z umowy.

Wiele zagranicznych banków pobiera podatek u źródła od odsetek. Tam, gdzie istnieje umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania, ten podatek podlega odliczeniu w Polsce do wysokości limitu proporcjonalnego. Typowe stawki podatku u źródła w umowach to 5% lub 10% od odsetek, a jeśli stawka w kraju źródła jest niższa niż polskie 19%, powstaje dopłata.

Tam, gdzie nie pobrano podatku u źródła, na przykład w wielu krajach UE po zniesieniu poboru na podstawie unijnej dyrektywy o oszczędnościach, w Polsce stosuje się pełną stawkę 19% bez żadnego odliczenia.

Dochód odsetkowy to jedna z kategorii danych raportowanych w ramach CRS. Polski urząd skarbowy otrzymuje automatyczne informacje o odsetkach naliczonych na zagranicznych rachunkach posiadanych przez polskich rezydentów. Ten dochód nie jest niewidoczny dla urzędu, nawet jeśli podatnik nie otrzymuje żadnego dokumentu.

10. Posiadanie zagranicznej spółki: UK Ltd, strefa wolnocłowa w ZEA, Delaware LLC

Polscy rezydenci podatkowi posiadający lub kontrolujący zagraniczne spółki, czy to brytyjską spółkę Ltd, podmiot w strefie wolnocłowej ZEA, Delaware LLC czy inną strukturę, mierzą się z szeregiem polskich kwestii podatkowych wykraczających poza samo rozliczenie dochodu.

Kluczowe obszary ryzyka obejmują: klasyfikację wynagrodzenia i dywidend pobieranych ze spółki, kwestię faktycznego miejsca zarządzania spółką, która może wpływać na jej rezydencję podatkową, przepisy CFC opisane niżej oraz obowiązki ujawnieniowe wynikające z polskiego prawa podatkowego dla posiadania zagranicznych podmiotów.

Skutki podatkowe posiadania i prowadzenia zagranicznej spółki z Polski silnie zależą od konkretnej struktury, kraju rejestracji, charakteru działalności i sposobu zarządzania spółką. Ogólne reguły trudno stosować bez pełnej analizy stanu faktycznego.

Jeśli posiadasz lub kontrolujesz zagraniczną spółkę z Polski, skontaktuj się z nami przez stronę usługi rozliczenia podatkowego w celu uporządkowanej analizy.

11. Przepisy CFC: ostrzeżenie dla właścicieli zagranicznych spółek

Polska wprowadziła przepisy o zagranicznych jednostkach kontrolowanych (CFC), które nakładają na polskich rezydentów podatkowych kontrolujących określone podmioty zagraniczne obowiązek wliczenia części niewypłaconego zysku takiej jednostki do polskiej podstawy opodatkowania, nawet jeśli nie wypłacono żadnej dywidendy.

Przepisy dotyczą w szczególności podmiotów zlokalizowanych w jurysdykcjach niskopodatkowych lub takich, które nie wymieniają informacji podatkowych z Polską. Spółki w strefach wolnocłowych ZEA, podmioty w Hongkongu i struktury w innych lokalizacjach niskopodatkowych mogą podlegać reżimowi CFC, w zależności od konkretnego stanu faktycznego.

To, czy Twój zagraniczny podmiot podlega polskim przepisom CFC, zależy od progów udziałowych, charakteru przychodów podmiotu, efektywnej stawki podatkowej w kraju źródła i innych warunków. Jeśli posiadasz lub kontrolujesz zagraniczną spółkę w jurysdykcji niskopodatkowej, analiza CFC powinna być częścią Twojego rocznego przeglądu podatkowego.

12. Jak działają polskie umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania

Polska zawarła umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania z ponad 80 krajami. Podstawową funkcją tych umów jest rozdzielenie prawa do opodatkowania między krajem źródła, gdzie dochód powstaje, a krajem rezydencji, gdzie mieszka podatnik. Umowy nie znoszą obowiązku zgłoszenia. Określają sposób obliczenia podatku.

Dwie metody unikania podwójnego opodatkowania

Polskie umowy stosują jedną z dwóch metod zapobiegania podwójnemu opodatkowaniu tego samego dochodu:

Metoda Jak działa Skutek podatkowy w Polsce
Wyłączenie z progresją
(zwolnienie z progresją)
Dochód zagraniczny jest wyłączony z polskiej podstawy opodatkowania, ale dolicza się go wyłącznie w celu ustalenia efektywnej stawki podatku od dochodów polskich. Brak dodatkowego polskiego podatku od samego dochodu zagranicznego. Jeśli masz też dochody polskie, stawka może być wyższa z uwagi na progresję. Jeśli nie masz dochodów polskich, praktycznie nie powstaje polskie zobowiązanie.
Odliczenie proporcjonalne
(metoda proporcjonalnego odliczenia)
Dochód zagraniczny wchodzi do polskiej podstawy opodatkowania. Podatek zapłacony za granicą odlicza się od polskiego podatku należnego, do wysokości proporcji, jaką dochód zagraniczny stanowi w dochodzie całkowitym. Jeśli zagraniczna stawka podatkowa jest równa polskiej lub wyższa, nie powstaje dodatkowy polski podatek. Jeśli zagraniczny podatek był niższy lub zerowy, w Polsce powstaje dopłata różnicy.

Która metoda ma zastosowanie?

Metoda jest określona w każdej dwustronnej umowie i różni się w zależności od rodzaju dochodu. Wynagrodzenie za pracę, zyski z działalności, dochód z najmu i dywidendy mogą podlegać różnym metodom nawet w tej samej umowie. Konieczne jest sprawdzenie właściwego artykułu umowy, zwykle artykuł 15 dla zatrudnienia, artykuł 6 dla nieruchomości, artykuł 10 dla dywidend, zamiast zakładania jednej metody dla wszystkich kategorii dochodu.

Klauzula ograniczenia korzyści i przepisy przeciwdziałające unikaniu opodatkowania

Polskie prawo krajowe zawiera ogólną klauzulę przeciwdziałania unikaniu opodatkowania (GAAR) oraz szczegółowe przepisy antyabuzywne, które mogą wyłączać korzyści traktatowe w sztucznych strukturach. Struktury pozbawione rzeczywistej treści gospodarczej lub tworzone głównie w celu uzyskania korzyści traktatowych niosą istotne ryzyko zakwestionowania. Od 2019 roku polskie organy podatkowe coraz aktywniej badają struktury transgraniczne na podstawie tych przepisów.

MLI, konwencja wielostronna

Polska ratyfikowała konwencję wielostronną OECD (MLI), która modyfikuje wiele polskich umów dwustronnych, wprowadzając test głównego celu (PPT) oraz, w niektórych przypadkach, uproszczoną klauzulę ograniczenia korzyści (LoB). Zmiany te wpływają na dostępność korzyści traktatowych w strukturach, które mogą nie odzwierciedlać rzeczywistej działalności gospodarczej. MLI weszła w życie dla Polski w 2019 roku i jej skutki trzeba uwzględniać przy stosowaniu pozycji traktatowych.

Nie masz pewności, jaka metoda dotyczy Twojego dochodu?

Analiza umowy to podstawowy element pełnej usługi rozliczenia podatkowego. Ustalamy właściwą metodę dla każdego rodzaju dochodu i każdego kraju źródła.

13. Kluczowe kraje umowne: metoda i uwagi praktyczne

Kraj Metoda (praca) Metoda (dywidendy) Kluczowe uwagi praktyczne
Niemcy Wyłączenie z progresją Odliczenie proporcjonalne (limit WHT 15%) Dochód z pracy zwolniony w Polsce. Progresja stosuje się, jeśli masz też dochód polski. Dywidendy opodatkowane w Polsce stawką 19% z odliczeniem niemieckiego podatku u źródła.
Wielka Brytania Odliczenie proporcjonalne Odliczenie proporcjonalne Brytyjski dochód z pracy wchodzi do polskiej podstawy, brytyjski podatek podlega odliczeniu. Jeśli dochód mieści się w brytyjskiej kwocie wolnej, może wystąpić pełny polski podatek. Dywidendy: brytyjski podatek u źródła odliczany do limitu proporcjonalnego.
Holandia Do zweryfikowania przed złożeniem Odliczenie proporcjonalne (limit WHT 15%) Właściwą metodę dla dochodu z pracy należy zweryfikować w aktualnym tekście umowy i modyfikacjach MLI przed złożeniem zeznania. Częste u polskich rezydentów pracujących w Holandii lub posiadających udziały w holenderskich spółkach.
Stany Zjednoczone Odliczenie proporcjonalne Odliczenie proporcjonalne (limit WHT 15%) FATCA dodatkowo wymaga raportowania przez osoby amerykańskie. Polscy rezydenci z amerykańskimi rachunkami maklerskimi muszą rozliczyć się na PIT-38 w Polsce niezależnie od traktowania w USA.
Szwajcaria Wyłączenie z progresją Odliczenie proporcjonalne (limit WHT 15%) Szwajcarski podatek u źródła od dywidend (35%) może dawać prawo do zwrotu u źródła. Kwota odliczana w Polsce jest ograniczona stawką traktatową.
Francja Wyłączenie z progresją Odliczenie proporcjonalne (limit WHT 15%) Francuski dochód z pracy zwolniony w Polsce, z progresją.
Irlandia Odliczenie proporcjonalne Odliczenie proporcjonalne (limit WHT 15%) Częste u polskich rezydentów pracujących zdalnie dla irlandzkich spółek technologicznych. Wymaga starannej analizy, gdy zatrudnienie obejmuje obowiązki zarówno w Polsce, jak i w Irlandii.
Norwegia Odliczenie proporcjonalne Odliczenie proporcjonalne (limit WHT 15%) Norweski dochód z pracy opodatkowany w Polsce, norweski podatek odliczany proporcjonalnie.
ZEA Odliczenie proporcjonalne Odliczenie proporcjonalne Polska ma umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania z ZEA. Podatek zapłacony w ZEA podlega odliczeniu w Polsce do limitu proporcjonalnego. W praktyce dochód z ZEA jest często wolny od podatku u źródła, co oznacza brak podatku do odliczenia i pełną polską stawkę. Szczegóły w sekcji 14.

Powyższe to uproszczony przegląd. Każdą umowę trzeba przeczytać w całości i zastosować do konkretnego stanu faktycznego. Interpretację umów w Polsce wspiera również komentarz do Modelowej Konwencji OECD oraz polska praktyka administracyjna.

14. ZEA i kraje bez umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania z Polską

Wiele osób zakłada, że jeśli kraj nie pobiera podatku dochodowego, tak jak ZEA, to nie powstaje też obowiązek w Polsce. To nieprawda. Nawet gdy istnieje umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania pozwalająca odliczyć podatek zapłacony za granicą, jeśli faktycznie nie zapłacono żadnego podatku, nie ma czego odliczyć. Polskie zobowiązanie pozostaje w pełnej wysokości.

Zjednoczone Emiraty Arabskie (ZEA)

Polska ma umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania z ZEA. Umowa przewiduje metodę proporcjonalnego odliczenia zarówno dla dochodu z pracy, jak i dla dywidend: podatek zapłacony w ZEA odlicza się od polskiego podatku do limitu proporcjonalnego.

Praktyczna konsekwencja dla większości polskich rezydentów z dochodem z ZEA jest jednak taka sama, jak gdyby ulga nie istniała: ZEA nie pobiera podatku dochodowego od osób fizycznych, więc podatek zapłacony w ZEA wynosi zwykle zero. Bez podatku zagranicznego do odliczenia stosuje się pełną polską stawkę progresywną.

Dotyczy to między innymi:

  • pracowników spółek z ZEA pracujących zdalnie z Polski,
  • udziałowców otrzymujących dywidendy od podmiotów zarejestrowanych w ZEA,
  • osób otrzymujących przychód z najmu nieruchomości w ZEA,
  • freelancerów wystawiających faktury klientom z ZEA z Polski.

Osoby, które fizycznie pracowały w ZEA w poprzednim okresie, a następnie przeprowadziły się do Polski, powinny starannie zweryfikować, od którego roku zaczęła się polska rezydencja podatkowa. Dochód osiągnięty w roku nierezydencji nie podlega polskiemu podatkowi. Kwestia dotyczy okresu od roku nabycia rezydencji.

Kraje bez umowy z Polską

Tam, gdzie Polska nie zawarła umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania z krajem źródła, stosuje się polskie prawo krajowe. Zgodnie z krajowymi zasadami domyślnie stosuje się metodę proporcjonalnego odliczenia: podatek zapłacony w kraju źródła odlicza się od polskiego podatku do proporcji, jaką dochód zagraniczny stanowi w dochodzie całkowitym. Jeśli w kraju źródła nie zapłacono podatku, stosuje się pełny polski podatek.

Przykłady istotne dla polskich rezydentów obejmują: Hongkong, Arabię Saudyjską, Katar, Bahrajn i Kuwejt. We wszystkich tych przypadkach praktyczny efekt jest zbliżony do sytuacji ZEA, podatek w kraju źródła jest często zerowy lub minimalny, a polskie zobowiązanie nie jest obniżane odliczeniem. Zawsze warto zweryfikować aktualny status umowny przed wyciągnięciem wniosków, ponieważ Polska stale rozszerza sieć umów.

15. Praca zdalna dla zagranicznego pracodawcy: skutki podatkowe w Polsce

Praca zdalna z Polski dla zagranicznej firmy to obecnie jedna z najczęstszych sytuacji podatkowych o charakterze transgranicznym. Sposób opodatkowania zależy od kilku czynników: gdzie praca jest fizycznie wykonywana, gdzie znajduje się pracodawca oraz co mówi właściwa umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania w zakresie dochodu z pracy.

Zasada ogólna: miejsce wykonywania pracy

Zgodnie z większością polskich umów, opartych na Modelowej Konwencji OECD, dochód z pracy podlega opodatkowaniu w kraju, w którym praca jest fizycznie wykonywana. Jeśli siedzisz w Polsce i pracujesz, Polska ma prawo opodatkować Twoje wynagrodzenie, niezależnie od tego, gdzie zarejestrowany jest pracodawca lub skąd Ci płaci.

Ma to jedną istotną konsekwencję: zagraniczny pracodawca wypłacający wynagrodzenie osobie fizycznie pracującej w Polsce zasadniczo nie jest zobowiązany pobierać polskiego podatku. Polski pracownik musi sam rozliczyć podatek w polskim rocznym zeznaniu, PIT-36 z PIT/ZG.

Gdy kraj źródła też opodatkowuje dochód

Niektóre umowy zawierają postanowienia pozwalające krajowi źródła opodatkować dochód z pracy w określonych okolicznościach, na przykład jeśli pracownik część roku pracuje fizycznie w kraju pracodawcy, lub gdy spełnione są szczególne warunki dotyczące typu pracodawcy. W takich przypadkach oba kraje mogą mieć częściowe prawo do opodatkowania, a właściwą metodę umowną, wyłączenie lub odliczenie, stosuje się proporcjonalnie.

Reguła 183 dni: co oznacza w praktyce

Wiele umów zawiera regułę 183 dni, która zwalnia dochód z pracy z podatku w kraju źródła, jeśli pracownik przebywa tam krócej niż 183 dni, jest opłacany przez pracodawcę tam niemającego siedziby, a koszty nie są ponoszone przez zakład. Ta reguła jest często błędnie rozumiana: dotyczy prawa do opodatkowania kraju źródła, nie Polski. Polskie prawo do opodatkowania wynika z rezydencji i reguła 183 dni na nie nie wpływa.

Pobór podatku przez pracodawcę: częsty problem

Wielu zagranicznych pracodawców nadal pobiera podatek dochodowy we własnym kraju, nawet gdy pracownik pracuje z Polski, a umowa przyznaje prawo do opodatkowania Polsce. Powstaje wtedy sytuacja, w której podatek jest pobrany u źródła, a jednocześnie istnieje polski obowiązek. Pracownik musi rozliczyć się w Polsce, zastosować kredyt z umowy, jeśli występuje, i osobno wystąpić o zwrot do zagranicznego urzędu.

Rozliczenia B2B: fakturowanie z Polski

Niektóre osoby pracujące dla zagranicznych firm działają przez polską jednoosobową działalność gospodarczą i wystawiają faktury. Zmienia to klasyfikację podatkową z dochodu z pracy na dochód z działalności gospodarczej, z innymi artykułami umowy i potencjalnie innym traktowaniem w Polsce. To, czy polskie lub zagraniczne organy zaakceptują kwalifikację jako działalność gospodarczą, zależy od rzeczywistej treści współpracy, kontroli, narzędzi i stopnia integracji z organizacją klienta.

16. Emerytury zagraniczne i dochody emerytalne

Osoby będące polskimi rezydentami podatkowymi, otrzymujące świadczenia emerytalne z zagranicznych instytucji, muszą wykazać te świadczenia w polskim rocznym zeznaniu. Ramy traktatowe dla emerytur różnią się od dochodu z pracy i wymagają osobnej analizy.

Postanowienia umowne dotyczące emerytur

Większość polskich umów zawiera dedykowany artykuł dla emerytur, zwykle artykuł 18 lub 19 Modelowej Konwencji OECD. Kluczowe rozróżnienie dotyczy emerytur prywatnych i emerytur państwowych:

  • Emerytury z sektora prywatnego zazwyczaj podlegają opodatkowaniu wyłącznie w kraju rezydencji. Dla polskiego rezydenta oznacza to wyłączne prawo Polski do opodatkowania, a emeryturę wykazuje się na PIT-36.
  • Emerytury państwowe (wypłacane z tytułu służby państwowej) zazwyczaj podlegają opodatkowaniu wyłącznie w kraju, który je wypłaca. Oznacza to, że polski rezydent otrzymujący niemiecką lub holenderską emeryturę państwową może być zwolniony z polskiego podatku od tej emerytury, ale musi ją mimo to wykazać w Polsce i zastosować metodę wyłączenia z progresją.

Rozróżnienie między emeryturami prywatnymi i państwowymi różni się w zależności od umowy i wymaga zweryfikowania w konkretnej umowie z krajem źródła.

Brytyjska emerytura otrzymywana w Polsce

Brytyjska emerytura wymaga osobnej analizy traktatowej, ponieważ sposób opodatkowania zależy od rodzaju emerytury i tego, czy jest prywatna, państwowa czy związana ze służbą publiczną. Każda kategoria może podlegać innemu artykułowi umowy Polska, Wielka Brytania i prowadzić do innego wyniku. Konieczna jest analiza indywidualnego przypadku przed wyciągnięciem wniosków co do polskiego traktowania podatkowego.

Niemiecka emerytura (Rente) otrzymywana w Polsce

Niemiecką emeryturę należy analizować na podstawie artykułu o emeryturach w umowie Polska, Niemcy. Wynik może się różnić w zależności od rodzaju emerytury. Interakcja obu systemów podatkowych wymaga starannej analizy, zwłaszcza z uwagi na niemieckie stopniowe zasady opodatkowania emerytur. Zalecana jest profesjonalna analiza przed złożeniem zeznania.

17. Polskie formularze podatkowe dla dochodów zagranicznych: PIT-36, PIT-28, PIT-38 i PIT/ZG

Którego formularza potrzebujesz?

Rodzaj dochodu Formularz Wymagany PIT/ZG?
Zagraniczny dochód z pracy (wynagrodzenie, premie, wynagrodzenie zarządu) PIT-36 Tak, jeden na kraj źródła
Najem zagranicznej nieruchomości PIT-28 Nie, wykazuje się w części L
Zagraniczna działalność gospodarcza / jednoosobowa działalność PIT-36 Tak, jeden na kraj źródła
Zagraniczna emerytura PIT-36 Tak, jeden na kraj źródła
RSU / opcje na akcje, przychód przy nabyciu uprawnień lub realizacji PIT-36 Tak, gdy zapłacono podatek za granicą
Dywidendy od zagranicznych spółek PIT-38 Tak, gdy zapłacono podatek za granicą lub stosuje się kredyt z umowy
Sprzedaż zagranicznych akcji, ETF, obligacji, funduszy PIT-38 Tak, jak wyżej
RSU / opcje na akcje, późniejsza sprzedaż akcji PIT-38 Tak, jak wyżej
Kryptowaluty PIT-38 Zwykle nie, krypto traktowane jak krajowy zysk kapitałowy
Odsetki z zagranicznych rachunków bankowych PIT-38 Tak, gdy zapłacono podatek za granicą lub stosuje się kredyt z umowy

PIT-36: praca, działalność gospodarcza i emerytura

PIT-36 to polskie roczne zeznanie podatkowe dla osób osiągających dochody inne niż zatrudnienie rozliczane przez pracodawcę. Służy do wykazania zagranicznego dochodu z pracy, dochodu z zagranicznej jednoosobowej działalności gospodarczej, zagranicznej emerytury i innych kategorii nierozliczanych przez pobór u źródła. Jeśli wykazywany jest dochód zagraniczny, dla każdego kraju źródła trzeba dołączyć PIT/ZG.

PIT-28: najem prywatny, także zagraniczny

PIT-28 to formularz ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Od 2023 roku najem prywatny, w tym najem nieruchomości za granicą, rozlicza się wyłącznie na tym formularzu, w części L, według stawek 8,5% do 100 000 zł i 12,5% od nadwyżki. Do PIT-28 nie dołącza się załącznika PIT/ZG, najem zagraniczny wykazuje się bezpośrednio w części L samego formularza.

PIT-38: zyski kapitałowe i dochody inwestycyjne

PIT-38 to formularz podatku od zysków kapitałowych w Polsce: dochodu ze zbycia akcji, ETF, obligacji, jednostek funduszy inwestycyjnych, produktów strukturyzowanych, instrumentów pochodnych i kryptowalut, a także dochodu z dywidend. Standardowa stawka to 19%.

PIT/ZG: załącznik dochodów zagranicznych

PIT/ZG (Załącznik ZG) dołącza się do PIT-36, gdy wykazywany jest dochód zagraniczny. Do PIT-38 PIT/ZG dołącza się tam, gdzie wykazywany jest dochód zagraniczny podlegający polskiemu opodatkowaniu, w szczególności gdy ujawniono podatek zapłacony za granicą lub zastosowanie mają zasady kredytu z umowy. Osobny PIT/ZG jest wymagany dla każdego kraju źródła. Zawiera przychód brutto, podatek zapłacony za granicą, właściwą metodę umowną i wynikające z niej obliczenie polskiego podatku dla danego kraju. PIT/ZG nie dotyczy PIT-28, najem zagraniczny wykazuje się bezpośrednio w części L tego formularza.

To normalne i oczekiwane. Zagraniczni brokerzy nie wystawiają PIT-8C, polskiego dokumentu informacyjnego, który wystawiają krajowi brokerzy. Obowiązek wykazania wynika z polskiego prawa, nie z żadnego otrzymanego dokumentu. Dochód trzeba obliczyć i wykazać na podstawie własnej historii rachunku.

18. Terminy i przeliczanie walut

Termin złożenia zeznania

Polski rok podatkowy pokrywa się z rokiem kalendarzowym, od 1 stycznia do 31 grudnia. Roczne zeznania za poprzedni rok trzeba złożyć do 30 kwietnia. Dla dochodów osiągniętych w 2025 roku termin przypada na 30 kwietnia 2026. Ewentualny dodatkowy podatek również trzeba zapłacić do tego dnia, aby uniknąć odsetek za zwłokę.

Zeznania obejmujące zagraniczne źródła dochodu zwykle wymagają dodatkowego czasu na przygotowanie, ze względu na konieczność zebrania zagranicznych dokumentów, ustalenia właściwych postanowień umownych i przygotowania załączników PIT/ZG. Nie warto zostawiać rozliczenia na ostatnie dni kwietnia.

Przeliczanie waluty

Wszystkie dochody zagraniczne trzeba przeliczyć na złote polskie do celów rozliczenia. Właściwym kursem jest średni kurs NBP ogłoszony w dniu roboczym poprzedzającym dzień otrzymania dochodu (lub dzień transakcji w przypadku zysków kapitałowych).

Przy regularnych wypłatach wynagrodzenia kurs zmienia się z każdą datą płatności. Przy transakcjach maklerskich każdą sprzedaż trzeba przeliczyć po kursie z dnia roboczego poprzedzającego dzień rozliczenia transakcji. Tabele kursów NBP są dostępne na stronie Narodowego Banku Polskiego.

Zastosowanie niewłaściwego kursu przeliczeniowego to jeden z najczęstszych błędów w samodzielnie składanych zeznaniach z dochodami zagranicznymi. Skumulowany efekt może być istotny, zwłaszcza przy rachunkach maklerskich z dużą liczbą transakcji.

19. Ulga na powrót

Jeśli przeniosłeś polską rezydencję podatkową po okresie mieszkania za granicą i jesteś teraz polskim rezydentem podatkowym, możesz mieć prawo do ulgi na powrót. Ulga zapewnia częściowe zwolnienie z podatku dochodowego przez określony okres po przeniesieniu rezydencji do Polski.

Ulga została wprowadzona, by zachęcić Polaków wracających z zagranicy, a także cudzoziemców po raz pierwszy przenoszących się do Polski. Obejmuje zarówno dochód z pracy, jak i z działalności gospodarczej, pod pewnymi warunkami dotyczącymi wcześniejszej rezydencji i nieobecności w Polsce.

Inne dostępne ulgi, które mogą wystąpić równolegle z rozliczeniem dochodów zagranicznych, to ulga prorodzinna, ulga internetowa, ulga rehabilitacyjna i odliczenia darowizn. Naszym celem jest nie tylko poprawne rozliczenie, ale pełne wykorzystanie każdej dostępnej prawnie preferencji podatkowej.

Darmowe narzędzia

Skorzystaj z tych darmowych narzędzi, aby sprawdzić swoją sytuację, zanim zdecydujesz, czy potrzebujesz profesjonalnej pomocy.

20. Przykłady praktyczne

Przykład 1: polski rezydent pracujący zdalnie dla brytyjskiej firmy

Osoba będąca polskim rezydentem podatkowym, pracująca zdalnie dla brytyjskiej firmy, która wypłaca wynagrodzenie w funtach. Jeśli praca jest fizycznie wykonywana w Polsce, Polska ma zasadniczo prawo opodatkować wynagrodzenie. Dochód wykazuje się na PIT-36 z PIT/ZG. Stosuje się metodę proporcjonalnego odliczenia. Jeśli pobrano brytyjski podatek PAYE, podlega on odliczeniu od polskiego podatku do limitu proporcjonalnego. Konkretny stan faktyczny i właściwe postanowienia umowne zawsze trzeba zweryfikować.

Przykład 2: polski rezydent posiadający brytyjską spółkę Ltd

Podatnik będący jedynym dyrektorem i udziałowcem brytyjskiej spółki Ltd. Wypłaca sobie wynagrodzenie i dywidendy. Wynagrodzenie może mieścić się w brytyjskiej kwocie wolnej i nie generować brytyjskiego podatku. Przy metodzie proporcjonalnego odliczenia właściwej dla Wielkiej Brytanii brak brytyjskiego podatku do odliczenia oznacza pełną ekspozycję na polski podatek od wynagrodzenia. Dywidendy wykazuje się na PIT-38 według stawki 19%, brytyjski podatek u źródła od dywidend, jeśli wystąpił, odlicza się proporcjonalnie. Częstym błędem jest założenie, że zerowy brytyjski podatek oznacza zerowy polski obowiązek.

Przykład 3: polski rezydent z niemiecką umową o pracę

Osoba będąca polskim rezydentem podatkowym, pracująca w Niemczech na podstawie niemieckiej umowy o pracę, dojeżdżająca lub okresowo przenosząca się. Niemiecki dochód wykazuje się na PIT-36 z PIT/ZG. Stosuje się metodę wyłączenia z progresją. Niemiecki dochód nie jest ponownie opodatkowany w Polsce, ale dolicza się go do dochodu polskiego przy ustalaniu stawki. Jeśli podatnik nie ma dochodu polskiego, efektywny polski podatek od niemieckiego dochodu wynosi zero. Najczęstszym błędem jest niewykazanie dochodu wcale, w założeniu, że zapłacone niemieckie podatki są wystarczające.

Przykład 4: rachunek maklerski u zagranicznego brokera

Osoba będąca polskim rezydentem, handlująca akcjami i ETF przez zagranicznego brokera. Broker nie wystawia żadnych polskich dokumentów podatkowych. Rezydent musi wyciągnąć pełną historię transakcji, przeliczyć każdą transakcję na złote po właściwym kursie NBP, obliczyć zyski i straty dla każdego instrumentu i złożyć PIT-38 z PIT/ZG dla każdego kraju źródła. Dywidendy również wykazuje się na PIT-38. Brak polskiego formularza od brokera nie jest usprawiedliwieniem wobec obowiązku.

Przykład 5: mieszkanie w Hiszpanii i rachunek maklerski

Osoba będąca polskim rezydentem, wynajmująca mieszkanie w Hiszpanii i posiadająca dodatkowo rachunek maklerski za granicą. Przychód z najmu wykazuje się na PIT-28, część L, z odliczeniem hiszpańskiego podatku do właściwego limitu, zgodnie z metodą proporcjonalną obowiązującą od 2023 roku. Dochody kapitałowe z rachunku maklerskiego wykazuje się osobno na PIT-38. To dwie różne deklaracje w ramach jednego procesu rozliczeniowego, nie jedno zeznanie.

W sytuacjach obejmujących wiele krajów, rodzajów dochodu lub metod umownych, zobacz pełną usługę rozliczenia podatkowego.

21. Najczęstsze błędy podatników

To błędy, na które najczęściej trafiamy, przeglądając niezłożone lub niepoprawnie złożone zeznania. To nie są odosobnione przypadki brzegowe, dotyczą znaczącej części osób z dochodami zagranicznymi.

  • Założenie, że podatek zapłacony za granicą kończy sprawę. Najbardziej rozpowszechniony błąd. Zapłacenie podatku dochodowego w Niemczech, Wielkiej Brytanii czy jakimkolwiek innym kraju nie zwalnia z polskiego obowiązku zgłoszenia. Metoda umowna decyduje o tym, jak oba podatki wzajemnie się rozliczają, nie znosi obowiązku deklaracji.
  • Rozliczanie najmu zagranicznego na PIT-36 zamiast na ryczałcie. Od 2023 roku najem prywatny, także zagraniczny, rozlicza się wyłącznie na PIT-28, w części L. Zastosowanie skali podatkowej do najmu jest błędem.
  • Zastosowanie niewłaściwego kursu NBP. Właściwym kursem jest średni kurs NBP z dnia roboczego poprzedzającego dzień dochodu. Zastosowanie kursu z dnia samego dochodu albo kursu średniomiesięcznego jest nieprawidłowe. Przy rachunkach z dużą liczbą transakcji błąd się kumuluje.
  • Pominięcie PIT/ZG. Wielu samodzielnie rozliczających się podatników wypełnia PIT-36 lub PIT-38, ale zapomina o załączniku PIT/ZG. Bez niego zeznanie jest technicznie niekompletne, a kredyt lub zwolnienie z umowy nie może zostać zastosowane poprawnie.
  • Pomijanie dywidend z zagranicznych brokerów. Dywidendy zaksięgowane na zagranicznym rachunku maklerskim podlegają polskiemu podatkowi, nawet jeśli są automatycznie reinwestowane. Wykazuje się je osobno od zysków kapitałowych.
  • Mylenie rezydencji podatkowej ze statusem wizowym lub rejestracją. Rezydencję podatkową ustala się na podstawie faktycznych powiązań, nie na podstawie posiadania wizy, numeru PESEL czy zameldowania. Wiele osób jest polskimi rezydentami podatkowymi, nie zdając sobie z tego sprawy, albo uważa, że nie jest rezydentem, mimo że jest.
  • Traktowanie całego przychodu z RSU jako zysku kapitałowego. Korzyść w dniu nabycia uprawnień to zwykle przychód ze stosunku pracy lub z innych źródeł (PIT-36), nie zysk kapitałowy (PIT-38). Wykazanie wszystkiego na PIT-38 zaniża podatek dochodowy i może prowadzić do istotnej zaległości.
  • Założenie, że ZEA to kraj bez umowy. Polska ma umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania z ZEA. Problem nie polega na braku umowy, lecz na tym, że dochód z ZEA jest wolny od podatku u źródła, więc przy metodzie proporcjonalnego odliczenia nie ma czego odliczyć.

22. Lista kontrolna zgodności

  • Potwierdź status polskiej rezydencji podatkowej za dany rok, stosując test ośrodka interesów życiowych i test 183 dni.
  • Zbierz wszystkie dokumenty dotyczące dochodów zagranicznych: paski wynagrodzeń i roczne zestawienia z pracy, dokumenty dotyczące najmu, historię rachunku maklerskiego, zestawienia dywidend.
  • Ustal właściwą dwustronną umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania dla każdego kraju źródła dochodu.
  • Ustal właściwą metodę umowną, wyłączenie z progresją albo odliczenie proporcjonalne, dla każdej kategorii dochodu.
  • Przelicz wszystkie kwoty dochodu na złote po średnim kursie NBP z dnia roboczego poprzedzającego dzień otrzymania dochodu.
  • Złóż PIT-28 dla najmu prywatnego, także zagranicznego, w części L, bez PIT/ZG.
  • Złóż PIT-36 (z PIT/ZG) dla dochodu z pracy, działalności gospodarczej i emerytury ze źródeł zagranicznych.
  • Złóż PIT-38 (z PIT/ZG) dla zysków kapitałowych, dywidend i dochodów inwestycyjnych ze źródeł zagranicznych.
  • Sprawdź kwalifikację do ulgi na powrót i innych dostępnych odliczeń.
  • Zapłać pozostałe zobowiązanie podatkowe do 30 kwietnia.

23. Co jeśli nie rozliczyłeś dochodów zagranicznych w poprzednich latach?

To jedna z najczęstszych sytuacji, z którymi się spotykamy. Osoba mieszkała w Polsce przez kilka lat, osiągała dochody za granicą i albo nie wiedziała o obowiązku zgłoszenia, albo zakładała, że zapłacenie podatku za granicą jest wystarczające. Teraz chce uporządkować swoją sytuację.

Dobra wiadomość jest taka, że można to skorygować. Polskie prawo podatkowe pozwala na złożenie korekty zeznania za poprzednie lata. Nie ma obowiązku czekania, aż urząd skarbowy zacznie działać pierwszy, proaktywna korekta jest zarówno prawnie możliwa, jak i zwykle lepiej postrzegana niż korekta wymuszona kontrolą podatkową.

Przedawnienie

Ogólna zasada polskiego prawa podatkowego mówi, że zobowiązania podatkowe przedawniają się po pięciu latach od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Dla dochodu osiągniętego w 2020 roku, rozliczonego do 30 kwietnia 2021, zobowiązanie przedawnia się z końcem 2026 roku. W praktyce oznacza to, że zwykle można skorygować zeznania do pięciu lat wstecz.

Złożenie korekty nie eliminuje odsetek narosłych od zaległego podatku. Odsetki za zwłokę wynoszą obecnie 8% w skali roku, wysokość może się zmieniać. Złożenie dobrowolnej korekty przed jakąkolwiek oficjalną kontrolą lub postępowaniem może jednak obniżyć stawkę odsetek do niższej stawki preferencyjnej i pozwala uniknąć ryzyka dodatkowego zobowiązania podatkowego w wysokości 20 do 150% zaległej kwoty.

Co obejmuje korekta

Korekta zeznań za poprzednie lata wymaga odtworzenia kwot dochodu dla każdego relewantnego roku, zastosowania właściwych ówczesnych kursów NBP, ustalenia właściwej metody umownej i ponownego obliczenia podatku. Dla dochodu inwestycyjnego wymaga to również odzyskania historycznych danych maklerskich, które brokerzy mogą przechowywać tylko przez ograniczony okres. Dlatego ważne jest działanie bez zwłoki.

Dobrowolne ujawnienie a kontrola

Złożenie dobrowolnej korekty, zanim urząd skarbowy wszcznie jakiekolwiek postępowanie, istotnie poprawia sytuację podatnika. Eliminuje ryzyko formalnego określenia zobowiązania, ogranicza ekspozycję na dodatkowe zobowiązanie podatkowe i świadczy o dobrej wierze. Po wszczęciu kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego możliwość samodzielnej korekty zostaje zawieszona.

Musisz skorygować poprzednie lata?

Oceniamy ekspozycję, ustalamy, które lata wymagają korekty, i prowadzimy cały proces od zebrania dokumentów po złożenie zeznań.

24. Kiedy prawdopodobnie nie musisz składać zeznania w Polsce

Ten przewodnik skupia się na obowiązkach, które istnieją. Równie przydatne jest jasne wskazanie sytuacji, w których polski obowiązek zgłoszenia nie powstaje, ponieważ nieporozumienie w tej kwestii może wywoływać niepotrzebny niepokój lub zbędne rozliczenia.

  • Nie byłeś polskim rezydentem podatkowym w danym roku. Jeśli w danym roku kalendarzowym nie spełniłeś ani testu ośrodka interesów życiowych, ani testu 183 dni, Polska nie ma prawa opodatkować Twoich dochodów ogólnoświatowych za ten rok. Znaczenie miałby wtedy tylko dochód ze źródeł polskich, jeśli wystąpił.
  • Nie osiągnąłeś w danym roku żadnego dochodu. Jeśli rzeczywiście nie miałeś żadnego dochodu, ani polskiego, ani zagranicznego, nie powstaje obowiązek złożenia zeznania. Niektóre zdarzenia kapitałowe, na przykład sprzedaż akcji ze stratą, mogą jednak wymagać wykazania nawet bez zysku.
  • Twoim jedynym polskim dochodem było wynagrodzenie rozliczone przez pracodawcę na PIT-11. Jeśli miałeś wyłącznie polski dochód z pracy i żadnego dochodu zagranicznego, PIT-11 od pracodawcy zwykle wystarcza i możesz nie musieć składać osobnego zeznania, z zastrzeżeniem standardowych zasad wspólnego rozliczenia, ulg itd.
  • Dochód powstał w roku przed polską rezydencją. Dochód osiągnięty, gdy byłeś nierezydentem, przed przeprowadzką do Polski i nabyciem polskiej rezydencji podatkowej, nie podlega polskiemu podatkowi, nawet jeśli teraz mieszkasz w Polsce.

Żadne z powyższych nie stosuje się automatycznie. Jeśli nie masz pewności, czy w danym roku posiadałeś polską rezydencję podatkową, użyj testu polskiej rezydencji podatkowej, zanim wyciągniesz wnioski.

25. Najczęściej zadawane pytania

Czy jeśli zapłaciłem podatek za granicą, nadal muszę złożyć zeznanie w Polsce?

Tak. Zapłacenie podatku za granicą nie znosi obowiązku ujawnienia dochodu w polskim rocznym zeznaniu. W zależności od metody umownej dochód może być zwolniony w Polsce (wyłączenie z progresją) albo opodatkowany z odliczeniem podatku zapłaconego za granicą (odliczenie proporcjonalne). Obowiązek zgłoszenia istnieje zawsze, niezależnie od metody.

Jeśli nie zapłaciłem podatku za granicą, czy oznacza to brak polskiego podatku?

Nie. Przy metodzie proporcjonalnego odliczenia brak podatku zagranicznego oznacza brak czegokolwiek do odliczenia od polskiego podatku. Stosuje się wtedy pełną polską stawkę. Dotyczy to zwłaszcza dochodu z firm w jurysdykcjach niskopodatkowych albo dochodu mieszczącego się w zagranicznej kwocie wolnej.

Czy muszę rozliczyć w Polsce najem mieszkania w Hiszpanii?

Tak, jeśli jesteś polskim rezydentem podatkowym. Od 2023 roku, po zmianie wynikającej z konwencji MLI, obowiązuje metoda proporcjonalnego odliczenia. Najem z Hiszpanii wykazujesz w polskim PIT-28, część L, z odliczeniem hiszpańskiego podatku do właściwego limitu. Nie stosuje się PIT-36 ani PIT/ZG do najmu.

Czy polski urząd skarbowy ma dostęp do informacji o moim zagranicznym rachunku bankowym?

Tak. Polska uczestniczy w CRS ze wszystkimi krajami UE i wieloma innymi jurysdykcjami. Instytucje finansowe w krajach uczestniczących automatycznie raportują dane o rachunkach do swojego lokalnego urzędu, który przekazuje je Polsce. Powinieneś zakładać, że ta wymiana odbywa się rutynowo.

Jakiego formularza użyć do rozliczenia dochodu zagranicznego w Polsce?

Dochód z pracy, działalności gospodarczej i emerytury ze źródeł zagranicznych wykazuje się na PIT-36 z załącznikiem PIT/ZG dla każdego kraju źródła. Najem prywatny, także zagraniczny, wykazuje się wyłącznie na PIT-28, część L, bez PIT/ZG. Zyski kapitałowe, dywidendy i dochody inwestycyjne ze źródeł zagranicznych wykazuje się na PIT-38, również z PIT/ZG. Dla każdego kraju wymagany jest osobny PIT/ZG.

Mój zagraniczny broker nie przysyła mi żadnego polskiego dokumentu podatkowego. Czy nadal muszę się rozliczyć?

Tak. Obowiązek zgłoszenia wynika z polskiego prawa, nie z żadnego dokumentu dostarczonego przez brokera. Musisz wyciągnąć historię transakcji z rachunku maklerskiego, przeliczyć ją na złote i samodzielnie obliczyć zyski. Dotyczy to Interactive Brokers, Revolut, Trading 212, Degiro, Saxo, Schwab i wszystkich innych niepolskich brokerów.

Jakiego kursu użyć do przeliczenia dochodu zagranicznego?

Średniego kursu NBP ogłoszonego w dniu roboczym poprzedzającym dzień otrzymania dochodu. Przy transakcjach maklerskich stosuje się kurs z dnia roboczego poprzedzającego dzień rozliczenia każdej transakcji. Tabele kursów NBP są publikowane codziennie na stronie NBP.

Otrzymałem akcje RSU od zagranicznego pracodawcy. Czy muszę to zgłosić w Polsce?

Tak. Przychód z RSU zwykle rozpoznaje się w dniu nabycia uprawnień, gdy akcje są Ci przekazywane. Wartość rynkowa akcji w tym dniu jest zwykle traktowana jako przychód ze stosunku pracy lub z innych źródeł i deklarowana na PIT-36 według skali (12%/32%). Gdy później sprzedasz akcje, dalszy zysk jest zyskiem kapitałowym deklarowanym na PIT-38 według stawki 19%. Kosztem przy sprzedaży jest wartość już opodatkowana przy nabyciu uprawnień. Błędna klasyfikacja całego zysku wyłącznie jako PIT-38 to częsty błąd.

Nie rozliczyłem dochodów zagranicznych w poprzednich latach. Czy nadal mogę to skorygować?

Tak. Polskie prawo podatkowe pozwala złożyć korektę zeznania za poprzednie lata w granicach przedawnienia, zwykle pięć lat od końca roku, w którym upłynął termin płatności podatku. Dobrowolna korekta przed jakąkolwiek kontrolą lub oficjalnym postępowaniem obniża ekspozycję na odsetki i pozwala uniknąć dodatkowego zobowiązania podatkowego. Po wszczęciu formalnego postępowania możliwość samodzielnej korekty zostaje zawieszona.

Pracuję dla firmy z ZEA, czy płacę podatek w Polsce?

Jeśli jesteś polskim rezydentem podatkowym, tak. Polska ma umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania z ZEA, przewidującą metodę proporcjonalnego odliczenia. Podatek zapłacony w ZEA podlega odliczeniu w Polsce do limitu proporcjonalnego. Ponieważ jednak ZEA nie pobiera podatku dochodowego od osób fizycznych, zwykle nie ma podatku do odliczenia. W efekcie stosuje się pełną polską stawkę progresywną. Umowa nie znosi zobowiązania, zapewnia jedynie mechanizm kredytu, który jest praktycznie nieużywany, gdy podatek w kraju źródła wynosi zero.

Jaki jest termin złożenia polskiego zeznania z dochodem zagranicznym?

30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym. Dla dochodu za 2025 rok termin przypada na 30 kwietnia 2026. Zeznania z dochodem zagranicznym wymagają dodatkowego czasu na przygotowanie. Nie warto zostawiać tego na ostatnie dni.

26. Jak może pomóc Sarego Finance

Nie wiesz, od czego zacząć? Nasza główna strona podatków osobistych daje przegląd wszystkich usług dla osób fizycznych: Podatki osobiste, Sarego Finance.

Specjalizujemy się w rozliczeniach transgranicznych dla osób mieszkających w Polsce z dochodami zagranicznymi. Nasze usługi obejmują:

  • Kompleksowe roczne rozliczenie: PIT-36, PIT-28 i/lub PIT-38 z PIT/ZG dla wszystkich krajów, wszystkich rodzajów dochodu, wszystkich metod umownych i wszystkich dostępnych ulg. Zobacz pełną usługę: Rozliczenie dochodów z zagranicy w Polsce.
  • Rozliczenie zysków kapitałowych: PIT-38 dla polskich i zagranicznych inwestycji, w tym akcji, ETF, funduszy inwestycyjnych, produktów strukturyzowanych i kryptowalut. Szczegóły: Usługa PIT-38.
  • Ulga na powrót: ocena kwalifikacji i wniosek dla osób, które niedawno przeprowadziły się do Polski. Szczegóły i kalkulator: Przewodnik po uldze na powrót.
  • Zgłoszenia podatku od spadków: dla majątku położonego w Polsce, w tym nieruchomości, udziałów i innych praw majątkowych, również dla nierezydentów. Zobacz Dziedziczenie w Polsce.
Jerzy Gaweł, doradca podatkowy w Sarego Finance
Jerzy Gaweł

Doradca podatkowy, Sarego Finance

Jerzy specjalizuje się w rozliczeniach transgranicznych, zgłaszaniu dochodów zagranicznych w Polsce i rocznych rozliczeniach dla osób z międzynarodową ekspozycją podatkową. Doradza ekspatom, zagranicznym kadrom zarządzającym i inwestorom niebędącym rezydentami w zakresie polskiego podatku dochodowego, umów o unikaniu podwójnego opodatkowania i dostępnych ulg.

Gotowy do złożenia polskiego zeznania podatkowego?

Rozliczamy wszystkie dochody zagraniczne, pracę, najem, emeryturę i zyski kapitałowe, poprawnie i w pełnym zakresie. Stała cena, usługa w pełni zdalna.